خدمات روان درمانی بسیار گسترده و متنوع‌ اند و هر کدام از آنها تاثیرات، کاربردها و اهمیت خاص خودشان را دارند که خانواده درمانی یکی از آنها است.

این روش درمانی به بررسی مشکلاتی می‌ پردازد که تحت تاثیر سیستم خانواده در هر یک از اعضای آن بوجود آمده.

این مشکلات معمولا مانع از این می‌شوند که ارتباطی سالم و موثر در بین اعضای خانواده شکل بگیرد.

درمان اشخاص به صورت فردی در همچین شرایطی مشکلی را حل نمی‌ کند و باید به فکر درمان خانواده بود.

خانواده درمانی نه تنها روی روابط درون خانواده‌ ای تاثیر می‌ گذارد؛ بلکه باعث می ‌شود اعضا در زندگی شخصی بیرون از خانواده نیز موفق‌ تر باشند و سرنوشت بهتری برای خود رقم بزنند.

با منتال لند سایت مشاوره روانشناسی آنلاین همراه باشید.

 

تاریخچه خانواده درمانی

بنظر شما خانواده درمانی یک علم جدید است؟

عملی است که در دوران مدرن بوجود آمده یا در گذشته نیز وجود داشته است؟

اگر نگاهی به تاریخچه خانواده درمانی بیاندازیم می ‌بینیم که شکل گیری این علم به دهه ۱۹۴۰ میلادی برمی‌ گردد.

درست در سال ۱۹۳۸ این روش درمانی شکل گرفت و رفته رفته تا اواخر دهه ۱۹۵۰ بیشتر و بیشتر دیده شد.

در ایران نیز، حدود سال ۱۳۵۵ بود که دکتر باقر ثنایی در حوزه درمان خانواده محور به صورت حرفه‌ای شروع به کار کرد. او را پدر مشاوره خانواده ایران می‌ شناسند.

 

تکنیک های خانواده درمانی

تکنیک یا فن، ابزاری است که درمانگر از آن استفاده می‌ کند تا هدف درمان را محقق کند. این که هر درمانگر از کدام یک از تکنیک‌ های خانواده درمانی استفاده کند به مشکلات موجود در خانواده، موقعیت جلسه مشاوره و صلاحدید درمانگر دارد.

راه برای خلق تکنیک هم باز است. البته اگر حساب‌ شده و قابل دفاع باشد.

با این حال، تعدادی از تکنیک های خانواده درمانی وجود دارند که شناخته شده تر هستند و بیشتر درمانگرها نیز از آنها استفاده می‌ کنند.

 

چند مورد از فنون خانواده درمانی

 

۱- الحاق

الحاق نوعی رابطه خوب و برپایه اعتماد است که بین درمانگر و خانواده مراجع شکل می‌ گیرد. در این تکنیک فرد خودش را به شکلی ماهرانه به خانواده ملحق می ‌کند و تلاش می‌ کند تا به آنها بپویند. سپس فشارهای خانواده را با نگاهی موشکافانه ‌تر زیر نظر می‌ گیرند و حیطه‌ های قابل تغییر و انعطاف پذیر را می‌ یابند و آنها را اعمال می ‌کنند.

 

۲- ردگیری

این تکنیکی است که در اعضای خانواده احساس ارزشمندی ایجاد می‌‌کند. چرا که درمان به واسطه آن به دقت به حرف ‌ها، حقایق زندگی‌ شان، دیدگاه‌ ها عقاید و هر چیزی که برای گفتن دارند گوش می‌کند و در مراحل بعدی عمدا به تکرار آنها می‌ پردازد. اعضا از این توجه و به خاطر سپاری حس خوبی می‌ گیرند و در نتیجه بیشتر در جلسه مشارکت می‌ کنند.

 

۳- تایید عضوی از خانواده

این تکنیک شامل روشی است که درمانگر در آن بدون قضاوت و با همدلی احساسات بروزداده شده یا بروز داده نشده‌ عضوی از خانواده را توصیف می ‌کند.

 

۴- برون سازی

در این تکنیک درمانگر خودش را با سیستم خانواده سازگار می ‌کند.

 

۵- تقلید

در اینجا، درمانگر تلاش می‌ کند از سیستمی شبیه به سیستم خانواده برای برقراری ارتباط استفاده کند.

مثلا برقراری رابطه پیرو احساس با یک خانواده احساسی یا برقراری رابطه با شوخی و خنده با یک خانواده اهل شوخی.

 

خانواده درمانی سیستماتیک چیست؟

در کل خانواده درمانی یک روش سیستماتیک است با مداخله درمانی.

در این روش درمانی خانواده یک سیستم در نظر گرفته می‌ شود و یک واحد درمانی است. هدف از این روش سیستماتیک مداخله درمانی این است که مشکلات عاطفی و متقابل در اعضای خانواده حل بشود.

در نتیجه، وقتی فردی به مشکلی در خانواده برخورده است، این او نیست که باید درمان شود؛ بلکه کل سیستم خانواده است که باید بررسی شده و تحت درمان قرار بگیرد.

کودکی که خجالتی است ممکن است تحت تاثیر عملکرد پدر و مادر خود و رفتار و اضطرابی که آنها در او ایجاد کرده‌ اند با این مشکل روبرو شده باشد.

برای حل مشکل او تنها او نیست که باید مورد بررسی روانشناختی قرار بگیرد؛ تمام خانواده او باید بررسی شوند و با درمان رفتارهایی که موجب مشکل شده‌اند در درمان فردی کودک مشارکت داشته باشند.

 

نظریه های خانواده درمانی گلدنبرگ

طبق نظریه گلدنبرگ، خانواده یک نظام اجتماعی است و ویژگی ‌های مخصوص به خودش را دارد. این نظام در مقایسه با سایر نظام‌ ها تفاوت ‌هایی دارد: اول اینکه رسوخ ناپذیر است، دوم اینکه مرزهای مشخصی دارد و سوم اینکه تعویض ناپذیر است.

خانواده درمانی شامل دو دیدگاه دورن روانی و بین فردی است.

نظریه گلدنبرگ در رابطه با خانواده کتابی است که می‌ توان با مطالعه آن با مفهوم و تکنیک ‌ها آشنا شد.

 

نظریه خانواده درمانی شناختی رفتاری

نظریه خانواده درمانی شناختی رفتاری این باور را دارد که افراد یک خانواده روی هم تاثیر می ‌‎گذارند و از یکدیگر تاثیر می‌ گیرند. به این صورت رفتاری که یکی از اعضای خانواده دارد، نه تنها روی خودش بلکه روی رفتارها و به طور کل زندگی سایر اعضای خانواده اثرگذار است.

عدم ثبات و پایداری در پویایی یک خانواده منجر به اعضایی آسیب پذیر می‌شود.

در خانواده درمانی مبتنی بر شناختی رفتاری راهبرد هایی استفاده می‌ شود که رفتارها، انتظارات و عملکرد های اعضا مورد بررسی قرار بگیرد.

 

کلام آخر

در ابتدا ممکن است تصور کنیم که در خانواده های امروزی، هر کسی می‌ تواند زندگی شخصی خودش را داشته باشد. با توجه به بالا رفتن آگاهی‌ ها، گاها تصور می‌ کنیم که هر کسی مسئول رفتار و عمکرد مربوط به خودش است و سایر اعضا در موفقیت یا شکست یک عضو تاثیری ندارند.

با این حال ثابت شده که تمامی اعضا روی یکدیگر اثر می‌ گذارند.

از آنجا که خانواده یک نظام واحد تعویض ناپذیر است و همواره زندگی شخصی افراد را تحت تاثیر قرار می ‌دهد بهتر است در صورت وجود مشکل درمان شود. وقتی که نظام خانواده سلامت کافی داشته باشد اعضای خانواده به صورت تک به تک سلامت روانی بیشتری دارند.

در نتیجه خانواده درمانی می‌ تواند یک درمان کلی و قطعی به جای درمان‌ های فردی احتمالی در طی دوران زندگی هر یک از اعضا تلقی شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *